Достың санына қарама, жанына қара.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Мақалдың тура мағынасы — досыңның қанша екенін санама, ең бастысы оның ішкі ниеті мен шынайы жанашырлығына қара деген сөз. Астарлы мағынасы — көп танысы бар адамнан гөрі, аз болса да адал, сенімді, қиын сәтте қасыңнан табылатын дос қымбат. Достықтың өлшемі санмен емес, сапамен бағаланады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «саны» — сыртқы көптік, жалған бедел, жай ғана таныстықты білдіреді. Ал «жаны» — адамның мінезі, пейілі, адалдығы, ішкі тазалығы. Қазақ танымында жан дүниесі таза адам ғана шынайы дос бола алады. Сондықтан мақал адамның сырт көрінісіне емес, ішкі болмысына үңілуді үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал әлеуметтік желідегі көп жазылушысы бар адамдарға да қатысты. Мысалы, біреудің жүздеген танысы болуы мүмкін, бірақ қиындық келгенде жанында тек екі-үш адал досы қалады. Сол кезде адам дәл осы мақалдың шындығын түсінеді: шынайы достық көптікпен емес, сеніммен өлшенеді.