Ділгір, ділгірдің бәрі білгір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: мұқтаж, таршылық көрген, бір нәрсеге зәру адам көп нәрсені ойланып, салыстырып, ізденуге мәжбүр болады. Астарлы мағынасы: қиындық пен қажеттілік адамды сергек етеді, есін жиғызады, тәжірибе жинайды. Яғни ділгірлік кейде адамды білгірлікке, өмірді терең түсінуге жеткізеді. Бірақ мұнда кедейлікті дәріптеу емес, таршылықтың адамға сабақ беретінін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
«Ділгір» сөзі — қажеті қатты, қысылған, бір нәрсеге зәру адам деген ұғымды білдіреді. Ал «білгір» — көп нәрсені білетін, байқағыш, тәжірибелі адам. Мақалдағы қарсы қою тәсілі ерекше: мұқтаждық пен білім бір-біріне кереғар сияқты көрінгенімен, өмірде олар жиі сабақтасып жатады. Таршылық көрген жан әр қадамын есептеп басады, сондықтан оның ойы ұшқыр, тәжірибесі мол болуы мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал өз бетімен тірлік еткен, қиындықпен оқып-жұмыс істеген адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, ауылдан қалаға келіп, оқу ақысын өзі төлеп, қосымша жұмыс істеген студент уақытты да, ақшаны да дұрыс жоспарлауды үйренеді. Сол арқылы ол тек күнкөрісті емес, өмірдің талай қырын түсінеді.