Әділетсіз ұлықтан,
Қайырымды би артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: әділдігі жоқ, өз билігін ғана ойлайтын басшыдан қайырымды, елге жанашыр би жақсы. Астарлы мағынасы — лауазым мен атақтың қадірі емес, адамның мінезі, әділдігі мен мейірімі құнды. Халыққа пайдасы тиетін, сөзін де, ісін де жөнмен айтатын адам ғана құрметке лайық.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «ұлық» — билік иесі, жоғары қызметтегі адамды білдіреді. Ал «би» — халықтың сөзін сөйлейтін, дауды әділ шешетін, ақыл-парасаты биік тұлға. «Қайырымды би» бейнесі әділдікпен бірге жанашырлықты да көрсетеді. Яғни, тек қатал не өктем болу емес, елдің мұңын түсіну, әлсізге сүйеу болу — нағыз қадір.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақалды басшы, мұғалім, дәрігер, тіпті кез келген қызмет иесіне қатысты айтуға болады. Мысалы, бір мекемеде директор қатаңдықпен ғана емес, қызметкерлердің жағдайын ескеріп, әділ шешім шығарса, ол ұжымға қадірлі болады. Ал әділетсіз басшыға жұрттың сенімі азаяды. Сондықтан бұл мақал адамды билікке емес, адамдыққа баға беруге шақырады.
Qaıyrymdy bı artyq.