Диқан болсаң, күз айда,
Күз айдасаң, жүз айда.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ең алдымен еңбекті дер кезінде, мезгілін өткізбей атқару керегін білдіреді. Тура мағынада диқан адам егінін күзде айдаса, соның өтеуі мол болады. Астарлы мағынасы — кез келген істі уақытында, жүйелі әрі жауапкершілікпен істеу табысқа жеткізеді. Еріншектік пен кешігу берекені азайтады, ал дер кезінде қимылдау нәтижені көбейтеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «диқан» — жермен күн көретін еңбек адамы, ал «күз айдау» — егіншіліктегі ең маңызды шақтың белгісі. «Жүз айдау» деген сөз мол өнім, берекелі еңбек, қайтарымы көп нәтиже дегенді меңзейді. Яғни аз ғана уақытты тиімді пайдалансаң, еңбегіңнің жемісі бірнеше есе артады деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал оқу, жұмыс, бизнес сияқты салаларға да сай келеді. Мысалы, студент емтиханға бір апта қалғанда емес, семестр басынан бастап дайындалса, нәтижесі жақсы болады. Сол сияқты кәсіпкер де нарыққа кеш шықпай, жоспарын дер кезінде жасаса, пайдасы көбейеді. Мақал уақытты бағалауға, тәртіппен еңбек етуге үйретеді.
Kúz aıdasań, júz aıda.