Далаға түнегенше, молаға түне.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — далада қонғаннан гөрі, молада түнеген қауіпсіздеу дегендей естіледі. Астарлы мағынасы — жолға шыққанда немесе қиын жағдайда аяқасты, бейберекет шешім қабылдамай, алдын ала сақтық жасап, панасы бар, қауіпсіз жерді таңда деген ескерту. Халық мұнда «қалай болса солай» өмір сүрудің соңы жаман болатынын, ал ойланған адамның қатерден аман шығатынын меңзейді.
Образдар мен теңеулер
«Дала» — қорғансыздықтың, белгісіздік пен қатердің белгісі. Ал «мола» — суық әрі жайсыз орын болғанымен, тым болмаса бір шегі, панасы бар жерді елестетеді. Яғни мақал екі жаманның ішінен тәуірін таңдауды емес, ең алдымен сақтық пен есептің керегін көрсетеді. Мұнда дала мен мола нақты орыннан гөрі, қауіп пен қорғансыздықтың көрінісі ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды кез келген тәуекелді іске абай болу керек дегенде қолдануға болады. Мысалы, түнде бейтаныс адаммен жолға шығып, дайындықсыз қалмау, не құжатсыз, ақшасыз алыс сапарға аттанбау керек болғанда айтылады. Яғни, қиындық туғанда да ең қауіпсіз әрі ойланған шешімді таңдаған дұрыс.