Бұлт ала, жер шала.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бұлт аспанды толық жаппай, ала-құла болып тұрған кезде жердің бір бөлігі ғана шала, яғни толық ылғалданбай қалады. Астарлы мағынасы — іс жартылай істелсе, нәтиже де толық болмайды. Бір жұмысты шала-шарпы атқару берекені азайтады, ал іс тиянақты, жүйелі орындалса ғана пайдасы мол болады.
Образдар мен теңеулер
«Бұлт» пен «жер» мұнда табиғат көрінісі арқылы берілген бейнелі ұғымдар. Бұлттың ала болуы — жағдайдың тұрақсыздығын, біркелкі еместігін білдіреді. Жердің шала қалуы — еңбектің немесе қамқорлықтың жеткіліксіздігін меңзейді. Халық осы екі бейне арқылы сыртқы көрініс пен ішкі нәтижені салыстырып, істің толықтығына мән беруді үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды оқу, жұмыс, кәсіп немесе тұрмыстық іс барысында қолдануға болады. Мысалы, студент тапсырманы асығыс, үстірт орындаса, мұғалім оның жұмысын «Бұлт ала, жер шала» деп бағалауы мүмкін. Яғни, жартылай дайын нәрсе жақсы нәтиже бермейтінін ескертеді. Мақал адамды ұқыптылыққа, жауапкершілікке және істі соңына дейін жеткізуге шақырады.