Бір жақсы сөз бітірер
Көңілдің бар жарасын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы, жылы айтылған сөздің адамға үлкен демеу болатынын білдіреді. Тура мағынада — бір жақсы сөз адамның көңілін көтереді, ал астарлы мағынада — мейірімді, орынды айтылған сөз жан жарасын жазып, ренішті басады. Адам кейде малмен де, дүниемен де емес, жұбату мен түсіністікке зәру болады. Сондықтан сөздің салмағы өте үлкен: бір ауыз ізгі сөз көңілді орнына келтіріп, арадағы салқындықты да жоя алады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көңілдің бар жарасы» деген тіркес адамның ішкі қайғысын, мұңын, күйзелісін бейнелейді. «Жара» сөзі жан дүниедегі ауырсынуды көрсететін образ ретінде алынған. Ал «бітірер» дегені — жазып жібереді, сауықтырады деген мағынада. Яғни сөз мұнда дәрі сияқты әсер ететін күшке теңеліп тұр. Бұл мақал қазақтың сөзге, сыйластыққа, адам жүрегін түсінуге ерекше мән бергенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдардың бір-біріне қолдау білдіруінде жиі қолданылады. Мысалы, жұмыста қиналып жүрген әріптесіңізге «Қиындық өтеді, сенің қолыңнан келеді» деп жылы сөйлесеңіз, оның көңілі жеңілдеп, жігері артады. Кейде аз ғана жақсы сөз адамның бүкіл күнін өзгертіп жібереді.
Kóńildiń bar jarasyn.