Бір тәуекел бұзады,
Қайғының мың қаласын.
Бір жақсы сөз бітірер,
Көңілдің мың жарасын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тәуекел мен жылы сөздің күшін қатар айтады. Алғашқы екі жолда «бір тәуекел» адамды үрейден арылтып, ұзаққа созылған қайғыны да бұзатын қуат ретінде берілген. Яғни батыл қадам, шешім қабылдау, іске бел байлау адамның жанын алға жетелейді. Соңғы екі жолда бір ғана жақсы сөздің өзі көңілдегі көп жараны жазатыны айтылады. Демек, адамды құлататын да, көтеретін де — сөз бен ниет.
Образдар мен теңеулер
«Қайғының мың қаласы» — қайғының көп, кең, ауыр екенін білдіретін әсерлі бейне. Қала сияқты үлкен нәрсе де бұзылуы мүмкін деп, қайғының көлемі мен салмағы әсіреленіп көрсетілген. «Көңілдің мың жарасы» — жан дүниедегі реніш, мұң, өкпе, күйзеліс көп екенін аңғартады. Ал «жақсы сөз» сол жараға ем болатын шипа ретінде алынған. Мұнда сөздің емдік, жұбатушы күші бар екені танылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамға қиын кезде жасқанбай әрекет етуге және бір ауыз жылы сөздің қадірін білуге үйретеді. Мысалы, емтиханнан сүрінген студентке «Қорықпа, келесіде жақсы нәтиже көрсетесің» деген сенімді сөз оның жігерін қайта көтереді. Сондай-ақ жаңа іске кірісерде қорқынышты жеңіп, тәуекел ету де өмірде алға жылжуға көмектеседі.
Qaıǵynyń myń qalasyn.
Bir jaqsy sóz bitirer,
Kóńildiń myń jarasyn.