Бір биеден ала да, құла да туар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір биеден әртүрлі түсті құлындар, яғни ала да, құла да тууы мүмкін. Астарлы мағынасы: бір ортадан шыққан адамдардың мінезі, қабілеті, бағыты бірдей бола бермейді. Бір әке-шешеден, бір әулеттен, тіпті бір тәрбиеден өссе де, адамның ісі мен болмысы әрқалай қалыптасады. Сондықтан адамды тек тегіне қарап бағалауға болмайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бие» — бір тұқым, бір орта, бір негіз дегенді білдіреді. «Ала» мен «құла» — сыртқы айырмашылықтың белгісі. Халық осы арқылы табиғатта да, адам өмірінде де алуан түрлілік болатынын танытады. Бір жерден шыққан нәрсенің өзі әрқилы болуы мүмкін деген ой беріп, адамның ішкі қасиеті сыртқы ортадан ғана емес, өз мінезі мен таңдауларынан да қалыптасатынын меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бір отбасынан шыққан балалардың немесе бір сыныпта оқыған жастардың әртүрлі жол таңдағанын айтқанда қолданылады. Мысалы, бір үйдің екі баласы: бірі еңбекқор, екіншісі еріншек болуы мүмкін. Сонда үлкендер: «Бір биеден ала да, құла да туар» деп, адамның бір тектен шықса да, болмысы бөлек болатынын еске салады.