Батырдың басы екеу болмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал батырлық жолда жүрген адамның мінезі де, мақсаты да біртұтас болатынын білдіреді. Тура мағынасында «батырдың басы» біреу ғана деген ұғым жоқ, бірақ астарлы мағынасы — нағыз ер жігіт екіұдай болмайды, бір істі бастаған соң тайсалмай, соңына дейін жауапкершілікпен барады. Батырлық деген тек жауға шапқан қайрат емес, сөзі мен ісінің бірлігі, ойының беріктігі, намысының тазалығы.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бас» — адамның ақылы, бағыты, ұстанымы. «Екеу болмайды» деуі — екі ойлы, екі жаққа тартатын мінездің батырға жат екенін көрсетеді. Яғни, батырдың ішкі әлемі де, сыртқы әрекеті де шашыраңқы емес, жинақы, нық, бір мақсатқа бағынған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де шешімінде берік, сөзіне жауап беретін адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір басшы не студент маңызды істі қолға алып, кейін түрлі сылтау айтып шегінбей, соңына дейін орындаса, «Батырдың басы екеу болмайды» деп оның табандылығын мақтауға болады.