Балықшының үйіне барсаң, қарма жерсің,
Егіншінің үйіне барсаң, жарма жерсің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр адамның өз кәсібіне сай ырысы, тірлігі және дайындаған несібесі болатынын білдіреді. Балықшының үйінде балық аулауға керек құрал-көрік, қармақ сияқты заттар көп кездеседі, ал егіншінің үйінде дәннен жасалған ас, жарма тәрізді тағамдар болады. Астарлы мағынасы — әр еңбектің өз жемісі бар, адам қай кәсіппен айналысса, соған сай пайда мен береке табады. Сонымен бірге, біреудің шаңырағына барғанда оның тіршілігіне, кәсібіне құрметпен қарау керектігін де аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «балықшы» мен «егінші» — екі түрлі еңбек иесі. «Қарма» балық аулаудың белгісі болса, «жарма» егін еңбегінің, астықтың белгісі. Яғни мақал нақты заттар арқылы кәсіп пен тіршілікті бейнелейді. Қармақ пен жарма — жай ғана ас-ауқат емес, адамның маңдай терімен келген ырыстың символы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген мамандықтың өз жемісі бар екенін айту үшін қолданылады. Мысалы, дәрігердің үйінде медицинаға қатысты кітаптар, құралдар болса, ұстаздың үйінде оқу мен тәрбиеге қатысты дүниелер көбірек болады. Бұл — адамның өмірі таңдаған ісімен тығыз байланысты екенін көрсетеді.
Eginshiniń úıine barsań, jarma jersiń.