Бәйтерек бұтағымен,
Адам ұрпағымен жасайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бәйтерек ағашы бұтағымен, жапырағымен толықсып, өсіп-өркендейді. Астарлы мағынасы: адам да ұрпағымен мәнді, сәнді, мәуелі болады. Ұрпақ — өмірдің жалғасы, әулеттің тірегі, ата-ананың үміті. Балалы-шағалы, тәрбиелі ұрпақты адам ғана артында із қалдырып, өмірін жалғастыра алады. Сондықтан мақал адам ғұмырының ең үлкен байлығы — жақсы ұрпақ екенін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы бәйтерек — биік, мықты, саялы ағаш. Ол жалғыз тұрса да әдемі көрінгенімен, бұтағы болмаса толық емес. Бұтақ — ағаштың көркі, тіршілігінің белгісі. Сол сияқты ұрпақ та — адамның жалғасы, отбасының сәні мен қуанышы. Бәйтерек пен бұтақтың байланысы арқылы ата-ана мен бала арасындағы ажырамас сабақтастық бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бала тәрбиесінің, отбасылық жауапкершіліктің маңызын түсіндіруде жиі айтылады. Мысалы, ата-ана баласына тек киім-кешек алып берумен шектелмей, оған білім, тәрбие, адамгершілік үйретсе, сол — өз бәйтерегін дұрыс өсіргені. Яғни ұрпақ тәрбиесі — адамның өмірін мәнді ететін басты іс.
Adam urpaǵymen jasaıdy.