Азға - қанағат, көпке - шүкір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Азға қанағат ету — барға разы болып, аз дүниеге де сабырмен қарау деген сөз. Көпке шүкір ету — молшылық келгенде тәкаппарланбай, оны береке деп қабылдап, Аллаға да, өмірге де ризашылық білдіру. Бұл мақал адамды ашкөздікке емес, қанағат пен алғысқа тәрбиелейді. Аз нәрсеге ренжімей, барды бағалай білген жан тыныш өмір сүреді, ал көпке жетсе, соны орнымен пайдаланып, шүкіршілік қылуы керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «аз» бен «көп» — тек мал-мүлік немесе ақша емес, жалпы несібе, ырыс, мүмкіндік деген ұғымдар. «Қанағат» адамның ішкі тоқмейіл, сабырлы күйін білдірсе, «шүкір» — жүректегі ризалық сезімін көрсетеді. Яғни азға қанағат ету мен көпке шүкір ету бір-бірін толықтыратын екі қасиет ретінде берілген. Бұл жерде өмірдің өлшемі байлықта емес, көңілдің тыныштығында екені аңғарылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал табысы аз адамға да, жағдайы жақсы адамға да керек. Мысалы, жас маман алғашқы жалақысын аз көріп налымай, уақыт өте тәжірибе жинап, еңбегінің арта түсеріне сенсе — ол азға қанағат еткен болады. Ал айлығы көбейген адам оны орынсыз шашпай, «берекем артты» деп шүкір етсе — мақалдың мәні орындалады.