Аталы сөз атан түйеге татиды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Аталы сөз дегеніміз — терең ойдан туған, өмір тәжірибесіне сүйенген, салмақты да орынды айтылған сөз. Мұндай сөздің қадірі өте жоғары, өйткені ол адамға бағыт береді, дауды шешеді, көңілге медеу болады. «Атан түйе» — қазақ ұғымында өте бағалы, күшті, салмақты мал. Мақалдың астарлы мағынасы: орынды айтылған бір ауыз дана сөз кейде үлкен дүние-мүліктің құнынан да артық, себебі ол адамның санасына әсер етіп, өмірін өзгертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «атан түйе» — ауыр, қымбат, зор байлықтың символы. Ал «аталы сөз» — ата-баба тәжірибесі, ақылдың, шешендіктің белгісі. Халық сөз бен байлықты салыстырып, рухани қазынаның материалдық қазынадан биік екенін көрсетеді. Яғни дұрыс сөздің салмағы түйедей ауыр, мәні мен пайдасы мол деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал орынды кеңес, дөп басылған пікір, мазмұнды сөйлеудің маңызын білдіреді. Мысалы, жанжалға ұласқан отбасылық мәселені бір ақылды адам сабырлы сөзбен тоқтатса, ол көп шығыннан, өкпе-реніштен сақтайды. Сол бір сөздің өзі үлкен істің бетін қайтарады. Сондықтан бүгінгі күні де ойлы, тәрбиелі, дәл айтылған сөз ерекше құнды деп бағаланады.