"Аталмаған жая таңдар" – қазақ халқында айтылатын мақалдардың бірі. Бұл мақалада "атау" мен "жая" сөздерінің терең мағынасы жатыр.

Мақалдың мағынасы – белгілі бір нәрсені немесе жағдайда нақты атау бермей, жалпы түрде талқылау немесе бағалау қиын дегенді білдіреді. Яғни, адамның әрекеттері, қасиеттері немесе жағдайлары туралы нақты пікір немесе баға айту үшін, алдымен сол нәрсеге қатысты дұрыс атау немесе анықтама беру қажет. Атамай, түсініксіз түрде қаралған нәрсенің мәні немесе маңызы да толық ашылмайды.

Осы мақал арқылы адамдардың не нәрсені нақты, анық түрде түсіну керектігін көрсетеді.