«Аталастан ауылдас жақын.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы – бір атадан тараған туысқаннан гөрі күнде қасыңда бірге тұратын ауылдас адамның жақындығы кейде артық болатынын білдіреді. Астарлы мағынасы – жақындық тек қанмен емес, күнделікті аралас-құралас болумен, қиын сәтте қол ұшын берумен, сыйластықпен өлшенеді. Ағайын алыс жерде болуы мүмкін, ал ауылдас жан қасыңнан табылып, қуанышқа ортақтасып, қайғыңа демеу болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы аталас – бір атадан қосылатын туыс, яғни қан жақындығының белгісі. Ал ауылдас – бір ортада өмір сүріп, тұрмыс-тіршілікті бірге бөлісетін адам. Мұнда ауылдас бейнесі тек көрші емес, күнделікті қарым-қатынаста сыналатын сенімді серік ретінде алынған. Яғни мақал туыстықты жоққа шығармайды, бірақ шынайы жақындықтың іс жүзінде көрінетінін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көршімен, әріптеспен, бір ортадағы адамдармен татулықтың маңызын айтуға қолданылады. Мысалы, бір адамның туыстары басқа қалада тұрады, ал өзі ауырып қалғанда есігін қағып, дәрісін әкеліп, баласын мектептен алып келген – көршісі. Осындайда «Аталастан ауылдас жақын» деп айтылады.