Асылды зергер, ерді ер таниды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Асыл тастың шын құнын зергер ғана таниды, сол сияқты нағыз ердің қадірін де ер мінезді, көргені бар адам түсінеді. Бұл мақал сырт көзге қарапайым көрінетін адам бойындағы терең қасиетті кез келген жан бірден байқай бермейтінін меңзейді. Астарлы мағынасы — адамды сөзіне емес, ісіне қарап бағалау керек; шын парасат пен ерлік өз тегін өзі танытады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «асыл» — бағалы тас, яғни адам бойындағы сирек кездесетін жақсы қасиеттердің бейнесі. «Зергер» — тастың сапасын ажырататын шебер, ал ауыспалы мағынада — өмірді түсінетін, талғамы жоғары адам. «Ерді ер таниды» деген тіркес ерлік, намыс, жауапкершілік секілді қасиеттерді тек сондай қасиеті бар жан дұрыс бағалай алатынын білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал білімде, жұмыста, өнерде де қолдануға келеді. Мысалы, тәжірибелі ұстаз жас маманның таланты мен ынтасын бірден байқап, оны қолдап жібереді. Ал үстірт қарайтын адам оның еңбегін бағаламай қалуы мүмкін. Сондықтан мақал адамды түсіне білу үшін өзің де биік талғам мен мінезге ие болу керегін ескертеді.