Арық аттың бабын тапсаң - тұлпар,
Күйкентайдың күйін тапсаң - сұңқар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіздеу, жүдеулеу аттың күтімін дұрыс жасап, бабын келтірсең, ол да бәйгеге жарайтын тұлпарға айналады. Ал кішкентай құс — күйкентайдың да жайын тауып, баппен өсірсең, ол сұңқардай қыран бола алады. Астарлы мағынасы: әр адамда да, әр істің де ішінде зор мүмкіндік бар; оны ашу үшін дұрыс тәрбие, қамқорлық, шыдам мен еңбек керек. Бойындағы қабілетті бағалап, қолдау көрсетсең, әлсіз көрінген жан да үлкен жетістікке жетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «арық ат» — бастапқыда әлсіз, күтімді қажет ететін адам не мүмкіндік бейнесі. «Тұлпар» — жүйрік, мықты, бағалы нәтиже. Ал «күйкентай» — шағын, болашағы білінбеген құс, «сұңқар» — қыранның биік түрі, еркіндік пен биіктіктің символы. Яғни, бұл теңеулер еңбектің, тәрбиенің және дұрыс бағыт берудің құнын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды оқу, спорт, тәрбие, жұмысқа баулу сияқты салаларда қолдануға болады. Мысалы, сабағы нашарлау оқушыға мұғалім мен ата-ана дұрыс қолдау көрсетсе, ол кейін озат оқушыға айналуы мүмкін. Демек, адамды сыртқы хәліне қарап бағаламай, оның әлеуетін ашуға тырысқан жөн.
Kúıkentaıdyń kúıin tapsań - suńqar.