Арық атты түсте бақ,
Қарғып тұрса қанатың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: арық, әлсіз атты күндіз-түні бағып-күтсең де, ол бірден жүйрікке айналып кетпейді. Астарлы мағынасы — бойында қуаты аз, мүмкіндігі шектеулі нәрседен үлкен нәтиже күтудің қиындығы. Яғни, адам да, мал да, іс те өз табиғатына, дайындығына, күш-қуатына қарай бағалануы керек. Кейде біреуден шама жетпес нәрсе талап ету орынсыз болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «арық ат» — әлсіз, қауқары кем адамды не істі бейнелейтін образ. «Түсте бақ» деуі — күні бойы бағып, күтсең де, жағдайы бірден түзелмейтінін білдіреді. Ал «қарғып тұрса қанатың» дегені — аса шапшаңдық, ерекше қуат болса ғана ойдағыдай биікке көтерілу мүмкін екенін меңзейді. Қанат — мүмкіндіктің, күштің, тегеуріннің символы.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды білім, жұмыс, спорт сияқты салаларда қолдануға болады. Мысалы, бір оқушы әлі дайындалмай тұрып, күрделі олимпиададан жүлде күтсе, оған «алдымен іргетасын нығайт, арық атты түсте бақ, қарғып тұрса қанатың» деп айтуға болады. Бұл — үлкен нәтиже үшін алдымен күш, тәжірибе, еңбек қажет екенін ескерту.
Qarǵyp tursa qanatyń.