Аруанадан туған кез өркеш,
Арқасын төсер ауырға.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — аруана түйеден туған ботаның өркеші де соған ұқсап, ауыр жүкке төзімді, берік келеді. Астарлы мағынасы — тектілік пен жақсы ортадан шыққан адам да қиындыққа төтеп беріп, жауапкершілікті көтере алады. Яғни, адамның мінезі мен қайраты көбіне шыққан тәрбиесіне, ортасына, көрген өнегесіне байланысты деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы аруана — мейірімді, төзімді, берекелі аналық қасиеттің символы. Өркеш — сыртқы белгі ғана емес, күш пен салмақ көтеруге лайық болмыстың ишарасы. Арқасын төсер ауырға деген тіркес ауыр жүкке мойымайтын, бар қиындықты көтере алатын шыдамды жанды бейнелейді. Мұнда түйе образы арқылы адам бойындағы сабыр, беріктік, төзім көркем түрде берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жойған жоқ. Жақсы тәрбие алған, еңбекке ерте араласқан адам қиын жағдайда сабырлы болып, істің салмағын дұрыс көтереді. Мысалы, ауылда өскен, ата-анасынан еңбекқорлық көрген жас маман жаңа қызметке барғанда жауапкершіліктен қорықпай, қиын тапсырманы да мойнына алып, нәтижелі жұмыс істей алады.
Arqasyn tóser aýyrǵa.