Арпа берсең, атқа бер,
Күтірлетіп шайнасын;
Қызды берсең, жасқа бер,
Құшақтасып ойнасын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал екі нәрсенің де өз орнымен, өзіне лайық адамға берілуін меңзейді. Арпа атқа берілсе, ол малдың азығы болып, күші артады; ал жас қыз жас жігітке берілсе, екеуі жарасып, өмірі үйлесім табады. Астарлы мағынасы — әр істің, әр таңдаудың табиғатына сай болуы керек, жарасым мен үйлесім бар жерде ғана береке болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы арпа — жылқының азығы, ал ат — күш-қуат пен қызметтің белгісі. Күтірлетіп шайнау аттың тоқ, жайлы күйін елестетеді. Қыз бен жас — жастықтың, көңілдің, жарасымның образдары. Құшақтасып ойнау — махаббат, жарастық, жастық қызығын білдіреді. Яғни халық өмірдің өз заңын, табиғи үйлесімді осындай қарапайым бейнелермен жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал бір нәрсені дұрыс адамға, дұрыс ортаға, дұрыс іске беру керегін еске салады. Мысалы, тәжірибелі маманды күрделі жобаға, ал жас, тың идеясы бар қызметкерді шығармашылық жұмысқа қою тиімдірек. Сонда ғана нәтиже жақсы болады, жұмыс та, қарым-қатынас та үйлесім табады.
Kútirletip shaınasyn;
Qyzdy berseń, jasqa ber,
Qushaqtasyp oınasyn.