Алтын тісті ауыздан,
Аса жаман сөз шығар.
Жаннан безген жауыздан,
Жазығы жоқ көз шығар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің құдіреті мен адамның ішкі мінезін салыстырады. Тілі әдемі, аузы алтындай көрінген адамнан да жаман, ауыр сөз шығуы мүмкін деген ой айтылады. Яғни сыртқы көрініске, тәтті сөйлеуге ғана сенбе, адамның шын болмысы сөзі мен ісінен танылады. Екінші тармақта жауыз, жаннан безген адамнан жазықсыз көз де жас шығарады деген астар бар: қатігездік, озбырлық айналасына қасірет әкеледі.
Образдар мен теңеулер
«Алтын тісті ауыз» — сұлу, жылтыр, жұғымды сөйлейтін адам бейнесі. Бірақ алтынның сыртқы жарқылы ішкі ниеттің таза екенін білдірмейді. «Аса жаман сөз» — тілден шығатын у, қорлау, ғайбат, ауыр жара салатын сөз. «Жаннан безген жауыз» — мейірімнен айырылған, қатыгез адам. «Жазығы жоқ көз» — жәбір көрген, қорланған, жас төккен бейкүнә жанның символы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста, отбасында сөзге абай болу керек екенін еске салады. Мысалы, адам чатта әдемі сөйлеп, бірақ артынан біреуді мазақ етсе, оның сөзіне сенім азаяды. Сондықтан бұл мақал тіл мәдениетін сақтап, бір ауыз сөздің біреуді жаралап, біреуді жылатуы мүмкін екенін ұқтырады.
Asa jaman sóz shyǵar.
Jannan bezgen jaýyzdan,
Jazyǵy joq kóz shyǵar.