Алмас қылыш - майданда серік,
Асыл сөз - майданда да, сайранда да серік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: соғысқа түскен батырға алмас қылыш қалай қажет болса, адамға жақсы, орынды сөз де сондай қажет. Астарлы мағынасы — адамды қиын сәтте де, қызық-қызық, жайдары шақта да қолдайтын ең сенімді серік қылыш емес, парасатты сөз екенін білдіреді. Қылыш бір ғана майданда жараса, асыл сөз өмірдің барлық кезеңінде көмектеседі: жұбатады, бағыт береді, елжандылыққа, сабырға, татулыққа шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алмас қылыш» — батылдықтың, қорғаныстың, ерлік пен күштің символы. Ал «асыл сөз» — даналықтың, тәрбиенің, шешендіктің және адамға рух беретін ойлы тілдің бейнесі. «Майдан» сөзі тек соғыс емес, өмірдің тартысты, ауыр сынақтарын да меңзейді. «Сайран» — көңілді, еркін, тыныш шақ. Яғни, жақсы сөз тек қауіп-қатерде емес, күнделікті тіршілікте де адамға серік.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақалдың мәні әсіресе қарым-қатынаста, жұмыс орнында, отбасында анық көрінеді. Біреудің айтқан жылы сөзі адамның көңілін көтеріп, дұрыс шешім қабылдауына әсер етеді. Мысалы, емтихан алдында қобалжыған оқушыға ұстаздың «Сен дайындалдың, қолыңнан келеді» деген сөзі үлкен демеу болады. Сондықтан сөз мәдениеті — өмірдегі ең маңызды күштердің бірі.
Asyl sóz - maıdanda da, saıranda da serik.