Айтысқан соң дау емес пе,
Алысқан соң жау емес пе?
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөзге келіп, тартысып қалған екі жақтың арасы суып, ақыры дау-дамайға айналатынын білдіреді. Тура мағынасында, айтысқан адам бір-бірімен сөз қағыстырып, ренжіседі; ал алысып-жұлысқан кезде қарсылас жау болып көрінеді. Астарлы мағынасы — бір ұсақ келіспеушілікке берілсең, ол үлкен кикілжіңге ұласады, сондықтан сөзді де, істі де сабырмен шешу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «айтысу» тек сөз таластыру емес, пікір қайшылығын, мінез қақтығысын аңғартады. «Дау» — ушығып кеткен жанжалдың белгісі. Ал «алысу» — қол жұмсау, қарсы тұру, күшке көшу деген ұғым. «Жау» сөзі қатты образ ретінде беріліп, кикілжіңнің адамды дұшпанға дейін жеткізетінін көрсетеді. Яғни сөзден басталған өкпе іс жүзінде араздыққа айналуы мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал отбасында, жұмыста, достар арасында жиі қолданылады. Мысалы, әріптестер жоба жайында қатты сөзге келіп қалса, уақыт өте арасы бұзылып, бірге жұмыс істеу қиынға соғады. Сондықтан келіспеушілік туған сәтте сабыр сақтап, мәселені мәдениетті түрде шешу керек.
Alysqan soń jaý emes pe?