Айтулы достың малы бір,
Кемедегінің жаны бір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір кемеде отырған адамдардың тағдыры бір, қауіп төнсе, бәрі бірге жауап береді. Астарлы мағынасы — ортақ қиындыққа тап болған жұрт бір-біріне сүйеніп, тату болып, бір мақсатқа жұмылуы керек. Досыңның жағдайы да өзіңе әсер етеді, сондықтан шынайы достық ортақ жауапкершілікті талап етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кемедегі» сөзі — өмірдің не қиын істің ішінде бірге келе жатқан адамдарды білдіреді. «Жаны бір» деуі — олардың мұңы, үміті, қауіп-қатері ортақ екенін көрсетеді. Ал «айтулы достың малы бір» дегені — жақсы дос тек сөзбен емес, қажет кезде малын да, күшін де ортаға салатын жанашыр адам екенін аңғартады. Мұнда достықтың шынайылығы бірлікпен өлшенеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ортақ жоба, отбасы, ұжым не топ болып істейтін істе жиі қолданылады. Мысалы, бірнеше адам бірге бизнес ашса, біреуі ұқыпсыздық танытса, бәріне зиян келеді. Сондықтан әрқайсысы ортақ іске жауапты болып, бір-бірін қолдауы керек. Мақал адамдарды сенімге, татулыққа және ортақ мүддені түсінуге шақырады.
Kemedeginiń jany bir.