Айна айна емес, халық айна.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Айна адамға сыртқы келбетін көрсетеді, бірақ оның көрсеткені тек түр-сипат қана. Ал халық адамның шын болмысын, мінезін, іс-әрекетін, атағын да айқын аңғарады. Сондықтан бұл мақал «адамды өзгеден жасырғандай болмайды, елдің көзі бәрін көреді» деген ойды білдіреді. Халықтың бағасы — ең шынайы өлшем.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «айна» — сыртқы бейнені көрсететін зат, яғни тек бет-әлпеттің көрінісі. Ал «халық айна» деген тіркес халықты әділ бағалаушы, шындықты танушы күш ретінде танытады. Мұнда халықтың зеректігі, байқампаздығы және өмірлік тәжірибесі астарланып тұр. Яғни, адамның ішкі қасиеті мен мінезі жұрттан жасырын қалмайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамның сөзіне емес, ісіне қарап баға беру керек екенін еске салады. Мысалы, бір адам өзін өте мәдениетті, жауапты етіп көрсетуі мүмкін, бірақ жұмыста уәдесін орындамаса, оны әріптестері шын мінезі арқылы таниды. Сол себепті ел алдында абыройды сақтау үшін тек сыртқы көрініс емес, ішкі адалдық пен мінез де маңызды.