Ай толғанын білмейді,
Жігіт болғанын білмейді.
Jigit bolǵanyn bilmeıdi.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Бұл мақал қазақ халқында жастардың неше түрлі жағдайлар мен құбылыстарды, өздерінің өсуі мен даму кезеңдерін түсінбеуі немесе қабылдамауы туралы айтады.
"Ай толғанын білмейді" деген тіркес айдың белгілі бір кезеңдерін бейнелейді, яғни айдың толып, кемуі – бұл табиғи процесс. Алайда, жас жігіттің «жігіт болғанын білмейді» дегені – ол өз бойындағы өзгерістерді, ересек болып, жауапкершілік алатынын, немесе жігіттік міндеттерін сезінбеуі туралы.
Осылайша, мақал жастарға олар саналы түрде өздерінің жетілу сатысында екенін және өмірдегі өзгерістерді, жауапкершіліктерді түсіну қажеттілігін білдіреді. Жастықпен өтетін кезеңдер мен өз-өзіне сұрақ қоюдың маңызды екенін, сондай-ақ екінші жағынан, өздерінің бойында қандай да бір өзгерістер болып жатса, соны қабылдауы керек екенін көрсетеді.