Ай көрмесең, туысың жат,
Жыл көрмесең, досың жат.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам жақындарымен, туыстарымен және достарымен жиі араласып, байланысын үзбей отыру керек деген ойды айтады. Тура мағынасында, егер адам айлап-жылдап көріспесе, тіпті ең жақын туысы да, досы да алыстап, жат болып кетуі мүмкін. Астарлы мағынасы — қарым-қатынасқа күтім қажет: амандасу, хабарласу, көңіл бөлу, сыйластық білдіру арқылы ғана туыстық та, достық та сақталады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ай» мен «жыл» уақыт өлшемі ретінде алынған. «Ай көрмесең» дегені — аз уақыт емес, едәуір аралықта жолықпау; «жыл көрмесең» — ұзақ ажырау. «Туысың жат», «досың жат» деген тіркестер адамның көңілі суып, жақындығы азаятынын көрсетеді. Яғни жаттану — қандас не сыйлас адамның арадағы байланыс әлсірегенде туындайтын суықтықтың бейнесі.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал телефон, әлеуметтік желі, қонаққа бару сияқты қарым-қатынас түрлеріне қатысты айтылады. Мысалы, қалада тұратын адам ауылдағы ата-әжесіне ұзақ хабарласпаса, арадағы жылылық бәсеңдеуі мүмкін. Сондықтан уақыт тауып, сәлем беріп, хал сұрасу — туыстық пен достықты сақтаудың жолы.
Jyl kórmeseń, dosyń jat.