Адаспаймын деген ерді,
Қараңғы түн, қалың тұман адастырады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам қанша батыл, өзіне қанша сенімді болса да, кейде сыртқы жағдайдың әсерінен жаңылатынын білдіреді. Тура мағынада жолды адастырған қараңғы түн мен қалың тұман айтылса, астарлы мағынада өмірдегі қиындық, белгісіздік, алдамшы орта немесе ойланбай жасалған қадам адамды тығырыққа тірейтіні меңзеледі. Яғни «мен адаспаймын» деген сенімнің өзі әрдайым жеткіліксіз; сақтық, ақыл және дұрыс бағыт керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қараңғы түн» — білімсіздік, белгісіздік, көңіл күйдің тұмандануын білдіретін образ. «Қалың тұман» — жолды көрсетпейтін, көзге анық нәрсе бермейтін жағдайдың символы. Ал «ер» сөзі тек батыл адамды емес, өзіне сенген, қайсар, намысты жанды танытады. Осы арқылы мақал адамның ішкі күшінен бұрын, айналадағы ахуалдың да шешуші рөл атқаратынын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жоспарсыз іске кіріскен, тек өз білгеніне сенген адамға орынды ескерту ретінде айтылады. Мысалы, тәжірибесіз адам үлкен жобаны кеңес алмай бастаса, жолдан жаңылуы мүмкін. Сондықтан кез келген маңызды іске ақылмен қарап, алдын ала дайындалу қажет екенін ұқтырады.
Qarańǵy tún, qalyń tuman adastyrady.