Адамның жүзіне бақпа, сөзіне бақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды сыртқы көрінісіне қарап емес, айтқан сөзі мен ішкі ниетіне қарап бағалау керек екенін білдіреді. Тура мағынасы бойынша, адамның жүзіне, яғни сырт келбетіне қарама, сөзіне назар аудар деген ой айтылады. Астарлы мағынасы — адамның мінезі, тәрбиесі, адалдығы, ақылы оның сөйлеген сөзінен, уәдесінен, ойынан танылады. Сырты жылтыр болғанмен, іші бос немесе ниеті таза болмауы мүмкін, ал қарапайым көрінген адамның сөзі өте орынды, терең болуы ықтимал.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жүзі» — адамның сыртқы бейнесі, түр-тұлғасы. Ал «сөзі» — оның ішкі әлемінің, ойының, білігінің және адамгершілігінің айнасы. Халық сөзі арқылы адамды танытатын ең сенімді өлшемді көрсетеді. Жүз алдамшы болуы мүмкін, ал сөз адамның шынайы болмысын ашып береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды әлеуметтік желідегі фотосына, киіміне не бай-қуатты көрінісіне қарап бағаламауға үндейді. Мысалы, жаңа жұмыста бір адам сәнді киінгенімен, сөзі жеңіл әрі уәдесінде тұрмаса, оны сенімді адам деу қиын. Ал сырттай қарапайым көрінетін, бірақ ойлы сөйлейтін маманның қадірі жоғары болады.