Адамға тойымшылық керек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Адамға тойымшылық керек» деген мақал адамның нәпсісін тежеп, барға қанағат ете білуі қажет екенін айтады. Тура мағынада тойымшылық — асқа қанағаттану, шектен аспау. Астарлы мағынада бұл сөз тек тамаққа емес, жалпы өмірге қатысты: дүниеқоңыздыққа салынбай, ашкөздік пен артық құмарлықтан сақтану керек деген ойды білдіреді. Қанағат бар жерде тыныштық, тәртіп және береке болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тойымшылық» сөзі адамның ішкі тоқтамы мен сабырын бейнелейді. Ол қарынның тоюын ғана емес, көңілдің, ойдың, тілектің де мөлшерлі болуын меңзейді. Халық адамды тоқшылыққа ғана емес, ұстамдылыққа, шүкіршілікке тәрбиелейді. Яғни, «тоқ» болу — байлық емес, «қанағат» болу — кемелдік.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті: адам қолындағыны бағалап, шектен тыс тұтынуға ұмтылмаса, өмірі жеңілдейді. Мысалы, бір адам қарызға белшесінен батпай, қажетсіз зат алуды доғарып, табысын ең керек нәрсеге жұмсаса, ол тойымшылықтың мәнін ұстанған болады.