Адам - ардақты ат.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Адам - ардақты ат» деген мақал адамның ең үлкен қасиеті оның аты мен абыройында екенін білдіреді. Тура мағынасында адамға берілген ат қастерлі болса, астарлы мағынада бұл сөз адамның жеке басы, мінезі, ісі, беделі бәрінен жоғары бағаланатынын меңзейді. Яғни адам өз атын таза ұстап, арын сақтаса ғана қадірлі болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ардақты ат» тіркесі адамның есімі мен абыройын бейнелейді. Қазақ түсінігінде ат — жай ғана атау емес, адамның болмысы мен жұрт алдындағы орнының белгісі. Сондықтан бұл жерде ат қадірі адамның қадірімен теңестіріліп, ар мен намыс бірінші орынға шығады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте орынды. Адамның дипломы, қызметі немесе байлығы емес, адалдығы мен сөзіне беріктігі оны құрметті етеді. Мысалы, жұмыста бір адам уәдесінде тұрып, әділ болып жүрсе, ұжым оны сыйлап, беделін жоғары қояды. Сол арқылы ол өз атын да, абыройын да сақтайды.