Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
188.7K
Қаралым
178
Орташа
Сұрыптау:
Ешкілі үй ағы көп сиырлымен тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ешкісі бар үйдің ақ уызы мен сүті көп болғаны, яғни тұрмысы шағын болса...
Кірекештің түйесі жүгімен жайылар.
**Негізгі мағынасы** Кірекеш — жүк таситын, ауыр жұмысқа жегілетін адам. Бұл мақалдың тура мағынасы: жүк артылған түйе т...
Қурай тартсаң, күй шығар,
Ағаш тартсаң, үй шығар.
Ағаш тартсаң, үй шығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қолындағы материалдың да, істің де нәтижесі әртүрлі болатынын меңзейді. Қурайды тарт...
Қайраты бар кісінің
берекеті бар ісінің.
берекеті бар ісінің.
**Негізгі мағынасы** Қайраты бар адам істі тастамай, соңына дейін жеткізеді. Оның еңбегі де, әрекеті де берекелі болады,...
Түйені Түймебай бағады,
Сүтін Сүймебай ішеді.
Сүтін Сүймебай ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің әділ бөлінбеуін, біреудің бейнетін екіншінің рахатқа айналдырып алуын меңзейді....
Тұқымы келіспей, түсімі келіспейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тұқым сапасыз болса, одан шығатын өнім де жақсы болмайды. Астық, дән,...
Қойшыны таяғы,
Қасқырды аяғы асырайды.
Қасқырды аяғы асырайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қойшы өз ісін таяқпен, ал қасқыр өз қорегін аяғымен, яғни жүріс-тұрыс...
Ұқсата білген ұтады.
**Негізгі мағынасы** «Ұқсата білген ұтады» деген мақалдың тура мағынасы — бар нәрсені орнымен, тиімді пайдалана алған а...
Түйменің инесіз күні жоқ.
**Негізгі мағынасы** Түйменің инесіз күні жоқ деген мақал кез келген істің өзіне лайық көмекші құралы, тірегі болатынын...
Тек жүргенше тегін істе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бос жүрмей, қолынан келетін пайдалы іс жасап, еңбектеніп жүргені дұрыс екенін айтады...
Там салғанның тамтығы қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — там салған адамға құрылысқа кететін материалдың ұсақ-түйегіне дейін жұ...
Күздік ексең, үздік ек.
**Негізгі мағынасы** Күзде егін ексең, оны уақытында, ұқыппен, дұрыс күтіп-баптап ек деген ой айтылады. Тура мағынасы —...
Егін піспей қам сайла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егін әлі пісіп үлгермей тұрып, жинауға қажет құрал-сайманды, жұмыс күш...
Әр мехнатқа бір рахат.
**Негізгі мағынасы** Әрбір қиын еңбек, бейнет, маңдай тер ақырында өз жемісін береді деген ой айтылады. Мақал тура мағын...
Шаруаның мұңы бір.
**Негізгі мағынасы** «Шаруаның мұңы бір» деген мақалдың тура мағынасы — шаруаның, яғни егінші, малшы, еңбек адамының уа...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.