Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.4K
Қаралым
278
Орташа
Сұрыптау:
Ер еңбегі елге ортақ.
**Негізгі мағынасы** Ер адамның, яғни елге қызмет ететін азаматтың еңбегі жеке басының ғана игілігі емес, бүкіл халыққа...
Жаяу қойшы күніне үш тасады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаяу жүрген қойшы күн бойы мал соңында жүріп, бірнеше рет тасып, көп ә...
Жаман топ көбейтеді,
Алма бақ көбейтеді.
Алма бақ көбейтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман нәрсе тез көбейеді, қалай күтсең де, бір рет орын алған бүліншіл...
Палуанға да күш керек.
**Негізгі мағынасы** Палуанға да күш керек деген сөздің тура мағынасы — күресетін адамға физикалық қуат қажет. Астарлы м...
Ертеңі көбейген істе береке болмайды.
**Негізгі мағынасы** Ертеңге қалдыра берген істің берекесі болмайды. Бұл мақал адамды бүгінгі жұмысты бүгін істеуге, кей...
Егіндікті күзде суар,
Күз суарсаң, жүз суар.
Күз суарсаң, жүз суар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбекті уақытында, дұрыс мезгілде атқарудың қадірін айтады. Егінді күзде суару керек деге...
Көкпар тартқандікі, қоян қаққандікі.
**Негізгі мағынасы** Көкпар тарту да, қоян қағу да — көп күш, ептілік, батылдық пен дәл қимыл керек болатын іс. Мақалдың...
Тозған елді тоған асырайды.
**Негізгі мағынасы** Тозған елді тоған асырайды деген мақалдың тура мағынасы — су жиналған тоғанның пайдасы көп, ол айна...
Жазда жадырасаң, қыста қалтырайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жазда шектен тыс жайбарақат болып, қамсыз жүрсең, қыс келгенде қиындыққ...
Ұқсата білген ұтады.
**Негізгі мағынасы** «Ұқсата білген ұтады» деген мақалдың тура мағынасы — бар нәрсені орнымен, тиімді пайдалана алған а...
Нарға - ашамай, қоспаққа - жазы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өз орны, өз ыңғайы бар екенін білдіреді. Нарға ашамай жарасады, ал қоспаққа ж...
Еңбек өмірді ажарлайды.
**Негізгі мағынасы** Еңбек адам өміріне мән, береке және көрік береді. Тура мағынасында, еңбек еткен адам тұрмысын түзеп...
Келсап құрыса,
Келі керектен өзі-ақ қалады.
Келі керектен өзі-ақ қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде белгілі бір істі атқарып тұрған негізгі құрал не тірек жоғалса, сол іст...
Маңдайы терлемегеннің,
Қазаны қайнамайды.
Қазаны қайнамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз береке болмайтынын айтады. Тура мағынасында, маңдайы терлемеген адам қазанын қай...
Қоныс ақысын түйе қайтарады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір жерге қонып, тұрақтаған адамның немесе көшпелі елдің жүгін, ауыр за...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.