Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
249.9K
Қаралым
297
Орташа
Сұрыптау:
Тәуекел ел сақтар.
**Негізгі мағынасы** Тәуекел ету — батыл қадам жасау, қорықпай әрекетке көшу деген сөз. Бұл мақалдың тура мағынасы: елді...
Алғырды мақта, өткірді сақта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алғыр, шапшаң, зерек адамды мадақта, ал өткір, қауіпті не тым қатты нә...
Қызыл сөзге салыну,
Қызған отқа қарыну.
Қызған отқа қарыну.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бос, жел сөзге еріп, пайдасы жоқ дауға араласудың зиянын ескертеді. Тура мағынасында адам...
Жолдасы жаманды жау алады.
**Негізгі мағынасы** Жолдасы жаман адамға сырттан жау іздеудің өзі шарт емес, өйткені оның берекесін кетіретін нәрсе — қ...
Бұтаны паналаған торғай аман қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұтаны паналаған торғай аман қалады деген сөздің тура мағынасы — шағын құс қауіп төнгенде бұтаға ты...
Жаумен сынасып ұрыспақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаумен сөзге келіп, тартысып, күш сынасуға болмайды. Астарлы мағынасы...
Судағы балықты иеленбе,
Ол әлі сенікі емес.
Ол әлі сенікі емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсе қолға түспей тұрып, оған ерте масаттанбау керегін ескертеді. Тура мағынасында с...
Қараңғыда қарсақтың ізінен жаңылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қараңғы түнде қарсақтың ізі көзге анық түспесе де, тәжірибелі жан оның...
Әуедегі тырнадан жердегі торғай артық.
**Негізгі мағынасы** Әуедегі тырнадан жердегі торғай артық деген мақалдың тура мағынасы — аспанда ұшып жүрген тырнадан ж...
Ант ішкеннің үйіне барма,
айрандай жұғады.
айрандай жұғады.
**Негізгі мағынасы** Антқа жеңіл қарайтын, сертінде тұрмайтын адамның үйіне барма деген ескерту айтылады. Мұнда тура мағ...
От ішінде мақтаны сақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — оттың ішінде мақта сияқты тез тұтанатын, нәзік затты сақтау мүмкін еме...
Қашпаған жаудың күші бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қашып кетпеген, әлі бетпе-бет тұрған жаудың әлі де қуаты, қауқары бар д...
Қиядағыны қыран ғана көреді,
Ұядағыны жылан ғана көреді.
Ұядағыны жылан ғана көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыран биік қиядан өте алыс жерді шолып көреді, ал ұядағыны жылан сияқты...
Зор зорға құлайды,
Аңғырт орға құлайды,
Аңғал торға құлайды.
Аңғырт орға құлайды,
Аңғал торға құлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға бір қарағанда күшті, айбарлы көрінгеннің өзі абайсыз болса опық жейтіні туралы айт...
Бұлттанған күн жаумай қоймас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аспан бұлттанып, күн күреңітіп тұрса, жауынның жаууы ықтимал. Астарлы м...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Ит үреді, керуен көшеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит қанша үрсе де, керуен өз жолымен жүре береді. Астарлы мағынасы: біре...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура мағынас...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.