Жылы киім тәнді жылытар,
Жылы сөз жанды жылытар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сыртқы қажеті мен ішкі көңіл күйін салыстырады. Жылы киім адамды суықтан қорғайды, денесін жылытады. Ал жылы сөз адамның жүрегіне жетіп, жанын сергітеді, көңілін көтереді. Яғни, тәнге киім қандай қажет болса, жанға мейірім мен ізгі сөз сондай қажет. Адамға тек материалдық қамқорлық емес, жылы қарым-қатынас та ауадай маңызды екенін ұқтырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жылы киім» — нақты мағынада суықтан сақтайтын киім, ал астарлы мағынада адамның күнделікті тіршілігіндегі қорғаныш пен жайлылықтың белгісі. «Жылы сөз» — мейірім, жұбату, ілтипат, жақсы көңілдің көрінісі. «Тән» мен «жан» арқылы мақал адамның екі қырын қатар көрсетеді: дене қамы және рухани қажет. Осылайша, сөздің әсері киімнің жылуындай, кейде одан да күшті екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды біреуді қолдап, көңілін жұбатуда жиі қолдануға болады. Мысалы, жұмыста қателесіп, ренжіп тұрған әріптеске қатты сөйлей салмай, сабырмен «қателік болады, бастысы түзетеміз» деп айту — жылы сөздің нақты үлгісі. Осындай сөз адамның жігерін қайта оятып, сенімін күшейтеді.
Jyly sóz jandy jylytar.