Жылқы: «Көктем де бір тойдым» -дер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жылқының табиғи төзімділігін, күтімге талғампаздығын және маусымға қарай күйі өзгеретінін меңзейді. «Көктем де бір тойдым» дегені — қыс пен қиыншылықтан кейін көктемде шөп шығып, жылқының азығы көбейсе, ол бір жасап, тойынғандай болады деген астар бар. Тура мағынада көктемгі жайылым жылқыға нәр береді. Астарлы мағынада адам да таршылықтан кейін кеңшілік көрсе, көңілі жайланып, еңсесі көтеріледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жылқы» — тек мал емес, қазақ тіршілігінің серігі, күйдің, қимылдың, берекенің символы. «Тойдым» сөзі тойып жеу ғана емес, молшылыққа жету, қуаттану дегенді білдіреді. Көктем — жаңару мен молшылықтың бейнесі. Демек, мақал табиғаттың бір кезеңі тіршілікке қалай дем беретінін көркем түрде танытады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды қиын кезеңнен кейін жағдайы жақсарған адамға қатысты айтуға болады. Мысалы, қыста жұмыс азайып, табысы төмендеген шаруа көктемде жаңа жұмысқа кірісіп, малын жайылымға шығарса, «енді бір дем алды» деуге болады. Яғни, уақытында келген мүмкіндік пен жақсылықтың қадірін білдіреді.