Жылан иреңдеп жүреді, сүйрендеп күледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жылан иреңдеп жүргені сияқты, кей адам да өз ойын тура айтпай, бұралаңдап, екіұшты сөйлеп жүреді. Ал «сүйрендеп күледі» дегені — сырттай жылы көрінгенімен, ішкі ниеті шынайы болмауы мүмкін екенін аңғартады. Мақал адамның мінезіндегі жалғандықты, екіжүзділікті, сырты басқа, іші басқа болуды әшкерелейді. Астарында: адамға тек сөзге емес, ісіне, ниетіне қарап баға беру керек деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жылан — айлакер, сырғақ, сенімсіз адамның бейнесі. Оның иреңдеп жүруі — тура жолдан тайқып, бүкпелі мінез көрсетуі. «Сүйрендеп күлу» — жасанды күлкі, сырттай сыпайылық танытып, іштей басқа ойда тұруды білдіреді. Халық жылан бейнесі арқылы мұндай адамнан сақ болуды ескертеді, өйткені оның әрекеті бірден байқала бермейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал күнделікті қарым-қатынаста өте орынды. Мысалы, жұмыс орнында бір адам бәріне күліп, мақтап жүргенімен, артынан өзгелер туралы өсек айтып жүрсе, оны осы мақалмен сипаттауға болады. Яғни қазіргі заманда да шынайылық пен жасандылықтың айырмасын тану маңызды.