Жүздің көркі - сақал,
Сөздің көркі - мақал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сыртқы көріністің де, ойдың да өз сәні болатынын айтады. Жүзге сақал жарасқандай, сөзге мақал-мәтел жарасады. Яғни адамның сөзі қысқа, нұсқа, мағыналы болса, ол көркем әрі өтімді болады. Астарлы мағынасы — ойды әдемі жеткізу үшін дайын, халық тәжірибесінен туған даналық сөздерді орнымен қолдану керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жүз» — адамның бет-бейнесі, ал «сақал» — ер адамның жасына, салмағына сай келетін сәні, ажары. «Сөздің көркі - мақал» дегенде мақал сөздің тек безендірілуі емес, оның мәнін тереңдететін, тыңдаушыға әсерін күшейтетін құрал ретінде берілген. Демек, мақал сөзді ұтымды, нанымды, көркем етеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал шешен сөйлегенде, ойды дәл жеткізгенде, ресми не көпшілік алдында сөз сөйлегенде жиі қолданылады. Мысалы, мұғалім сабақта бір ойды түсіндіру үшін дайын мақал қолданса, оқушы оны тез қабылдайды. Сол сияқты, ата-ана балаға ақыл айтқанда қарапайым сөйлемнің орнына мақал келтірсе, сөздің әсері күшейеді. Сондықтан бұл нақыл тіл мәдениетін, ойдың жинақылығын дәріптейді.
Sózdiń kórki - maqal.