Жұмыс басты - ер қашты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жұмыс басты - ер қашты» деген мақалдың тура мағынасы — адам жұмыспен шұғылданып, соған беріліп кетсе, басқа іске, әсіресе ермекке немесе бос әңгімеге уақыт таппайды. Астарлы мағынасы — еңбекке берілген, ісіне жауапты адамның мінезі салмақты болады, ол бос қаңғырудан, жел сөзден, орынсыз әрекеттен аулақ жүреді. Мұнда жұмыс адамның уақытын ғана емес, ойын да тәртіпке келтіретіні аңғарылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жұмыс басты» тіркесі — істің көбейіп, адамның толық айналысып жүргенін бейнелейді. Ал «ер қашты» сөзі — еріккен, бос жүрістен бойды аулақ салу деген ойды білдіреді. Мұнда «ер» сөзі нақты батырды емес, елгезек, әрекетшіл адамды да меңзейді. Яғни еңбек адамды жинақтайды, ал жалқаулық керісінше, адамды бытыраңқы күйге түсіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі заманда да өзекті. Мысалы, студент емтиханға дайындалып, күн сайын сабақ оқып, тапсырма орындаса, ол әлеуметтік желіге не бос ойын-сауыққа аз алаңдайды. Сол сияқты жұмысына берілген қызметкер де уақытын тиімді пайдаланып, нәтижеге жетеді. Мақал адамды еңбекқорлыққа, тәртіпке және уақытты қадірлеуге үндейді.