Жұмыртқадан қыран да, жылан да шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам баласының, не бір бастаманың нәтижесі әртүрлі болатынын білдіреді. Тура мағынасында жұмыртқадан қыран да, жылан да шығуы мүмкін емес сияқты көрінгенімен, астарында бір түбірден тараған нәрсенің бағыты бөлек болуы, яғни бір ортадан шыққан екі адамның мінезі, болмысы, тағдыры әрқалай қалыптасатыны айтылады. Бірдей мүмкіндіктен игілік те, кесел де тууы мүмкін. Сондықтан тәрбиенің, ортаның және таңдаудың маңызы зор.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жұмыртқа — бастау, негіз, алғашқы мүмкіндік. Қыран — биікке самғаған, қайратты, пайдалы, елге сыйлы адам бейнесі. Жылан — қауіпті, зиянды, сақ болуды қажет ететін мінездің символы. Осы екі образ арқылы халық адам бойындағы жақсы мен жаман қасиет бір бастаудан өрбіп, кейін әртүрлі жолға түсуі мүмкін екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі таңда бұл мақал баланың тәрбиесіне, ортасына, алған үлгісіне ерекше мән беру керегін ескертеді. Мысалы, бір сыныптан шыққан екі оқушының бірі еңбектеніп, жақсы маман атанса, екіншісі жалқаулық пен жаман әдетке еріп кетуі мүмкін. Демек, бастапқы мүмкіндік бірдей болғанымен, нәтижені мінез бен тәрбие анықтайды.