Жұмыртқа жегенің -
Тауықты құрттым дегенің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жұмыртқа жеу — тауықтың өнімін пайдалану. Ал астарлы мағынасы — бір істің, бір пайдасының артында сол нәрсені тудырған үлкен еңбек, себеп не тірек бар екенін ұмытпау керек. Яғни, ұсақ пайдаға қызығып, оны берген негізгі құндылықты жоққа шығаруға болмайды. Бір нәрсенің жемісін көріп тұрып, соның түбін құрту — ақымақтық пен әділетсіздік.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жұмыртқа — дайын пайда, қолдағы нәтиже. Тауық — сол пайданы беріп тұрған тіршілік иесі, яғни негізгі көз, себеп немесе тірек. «Тауықты құрттым» деген тіркес асыра айтылған, бірақ ойды өткір жеткізетін образ. Ол адам бір нәрсенің тек сыртқы пайдасын көріп, оның өмір сүруіне қауіп төндірсе, ақырында өзі де ұтылатынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте өзекті. Мысалы, бір адам табыс әкеліп тұрған шағын кәсіпті тек қысқа пайда үшін ойланбай жауып тастаса, кейін тұрақты кірістен айрылып қалуы мүмкін. Яғни, қолдағы құндылықтың қадірін біліп, оны сақтай алған жөн.
Taýyqty qurttym degeniń.