Жүк тартпаған түйенің нарлығы жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жүк тартпаған түйенің нарлығы жоқ деген мақалдың тура мағынасы: түйе ауыр жүк көтеріп, еңбекке жегілмесе, оның нағыз нар, яғни күшті әрі бағалы түйе екені білінбейді. Астарлы мағынасы: адам да іс қылмай, жауапкершілік көтермей, қиындық көрмей, шын қабілеті мен қайраты ашылмайды. Қай істің де қадірі еңбектен, сыннан, тәжірибеден танылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы түйе — төзімнің, салмақтың, көпке қызмет етудің символы. Жүк — өмірдің міндеті, сынағы, жұмысы. «Нарлық» сөзі күштілік пен бағалылықты білдіреді. Яғни, ауыр жүк арқалаған түйе қалай танылса, адам да қиын істен өтіп, елге пайда келтіргенде ғана қадірлі болады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқуда, жұмыста, қызметте жиі қолданылады. Мысалы, жас маман алғашқы кезде қиын тапсырмадан қашса, тәжірибе жинамайды; ал жауапты жобаны атқарып көрсе, оның қабілеті ашылады. Сондықтан мақал адамды жалтармай, еңбек пен сынақтан қорықпай, өз мүмкіндігін іс үстінде дәлелдеуге үндейді.