Жүйріктен жүйрік шықса,
аяғы тыпыр-тыпыр етер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бәйгеге түскен жүйрік аттан да шапшаң, қуатты ат шықса, бірінші жүйріктің аяқ алысы тыпырлап, мазасыз күйге түседі. Астарлы мағынасы: бір ортада өзінен озатын, мықтырақ адам пайда болса, бұрынғы алда жүрген жанның бәсі төмендеп, тынымсызданып, өзін дәлелдеуге тырысады. Яғни, бәсеке адамды қозғалысқа түсіріп, қабілетін шыңдайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жүйрік» — тек ат емес, алғыр, талантты, ширақ адам бейнесі. «Аяғы тыпыр-тыпыр етер» деген тіркес тынышсыздықты, ішкі қысымды, намыс пен қызғаныштан туған қимылды білдіреді. Халық жылқының шабысын өмірмен салыстырып, тартыс пен жарыстың табиғатын дәл көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, спорт, жұмыс, бизнес сияқты салаларда жиі қолданылады. Мысалы, бір компанияда бұрын үздік сатушы болған адамға жаңа, өте еңбекқор қызметкер келсе, бұрынғысы да босаңсымай, көбірек ізденіп, нәтижесін арттыруға тырысады. Мақал осындай сау бәсекенің адамды өсіретінін аңғартады.
aıaǵy typyr-typyr eter.