Жүйрікке - тұмар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жүйрікке - тұмар» деген мақалдың тура мағынасы: шабандоздар бәйгеге қосатын жүйрік атқа тұмар тағып, оны тіл-көзден, жамандықтан қорғайды. Астарлы мағынасы: қай іске де шын қабілетті, қарқыны күшті адамға немесе асыл нәрсеге күтім, қамқорлық, сақтық керек. Яғни жақсы істің, таланттың, жүйріктің жолын ашу үшін оны көзден таса етпей, қорғай білу қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жүйрік» — тек ат емес, алға озған, шапшаң, қабілетті адам не жақсы мүмкіндік бейнесі. «Тұмар» — халқымыздың жаман көзден, кесірден сақтайтын ырымы. Бұл образдар арқылы мақал жүйріктің қадірін ғана емес, таңдаулы нәрсені қызғыштай қорғау керектігін білдіреді. Тұмардың өзі сенім мен сақтықтың белгісі ретінде көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал дарынды оқушыны, мықты маманды немесе табысты жобаны қорғау мағынасында айтылады. Мысалы, олимпиадаға дайындалып жүрген қабілетті баланы артық қысымнан сақтап, дұрыс бағыт берсек, «жүйрікке тұмар» болғанымыз. Яғни таланттың өсуіне жағдай жасау, оны қызғаныштан, немқұрайлылықтан қорғау қажет екенін еске салады.