Жүйрік жүлдесін алмай қоймайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жүйрік жүлдесін алмай қоймайды» деген мақал тура мағынасында бәйгеге қосылған тұлпардың шапшаңдығы мен күшінің арқасында міндетті түрде алдына шығатынын білдіреді. Астарлы мағынасы — қабілеті бар, еңбегі бар, талабы мықты адам түбінде өз нәтижесін алады. Яғни дарын, табандылық және үздіксіз әрекет босқа кетпейді; уақыт өте оның жемісі көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жүйрік» — тек ат емес, алғыр, епті, қарымы күшті адамға теңеу. «Жүлде» — марапат, жетістік, еңбек өтеуі. Қазақ танымында бәйге — сынның, ал жүлде — лайықтың белгісі. Сондықтан мақалда жылқы образы арқылы өмір жарысы бейнеленеді: кім ширақ, кім дайын, кім шыдамды болса, соған сый бұйырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқу, спорт, жұмыс, кәсіптің бәріне сай келеді. Мысалы, бір оқушы күнде дайындалып, байқауларға қатысып жүрсе, оның еңбегі нәтижесіз қалмайды, кейін ол грант ұтып алуы немесе жүлделі орынға шығуы мүмкін. Мақал адамды өз қабілетіне сеніп, үздіксіз еңбектенуге үндейді.