Жүйесін тауып жұмыс қыл,
Жерін тауып тыныс қыл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал істі ретімен, орнымен, ыңғайын тауып істеу керек дегенді білдіреді. Бір жұмысты қалай болса солай атқара салмай, жағдайын, уақытын, жолын дұрыс байқап орындасаң, нәтижесі де жақсы болады. Астарлы мағынасы — адам әр әрекетінде ақылға сүйеніп, сабырмен қимылдаса, шаршамай да, қателеспей де өзіне қолайлы жағдай жасай алады. Яғни, тіршілікте тек еңбек ету аз, еңбекті тиімді ұйымдастыру да маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жүйесін табу» — істің жөнін, тәсілін, ретін табу деген образды тіркес. Ал «жерін табу» — демалудың, тыныс алудың, тоқтаудың да лайықты мезетін білу дегенді аңғартады. Бұл жерде «жұмыс қыл» мен «тыныс қыл» бір-біріне қарсы қойылмайды, қайта екеуінің үйлесімі көрсетіледі. Яғни адам еңбектеніп қана қоймай, орнымен тынығып, күшін де дұрыс бөле білуі керек.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уақытты тиімді пайдалану, жұмысты жоспарлау, күйіп-пісіп кетпеу туралы жиі айтылады. Мысалы, студент емтиханға дайындалғанда сабақ кестесін құрып, ең қиын тақырыпты ең өнімді уақытта оқыса, әрі арасында аздап демалса — осы мақалдың мәні дәл көрінеді.
Jerin taýyp tynys qyl.