Жортар аттың тоқтығы жақсы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жортар аттың тоқтығы жақсы деген мақалдың тура мағынасы — ұзақ жолға, жұмысқа не сапарға шығатын аттың қарны тоқ болса, күші мол, жүрісі ширақ болады. Астарлы мағынасы — кез келген істі тыңғылықты атқару үшін адам да, құрал да, жағдай да дайын болуы керек. Яғни, асықпай, шама-шарқына сай қамданып, берік негізбен іске кірісу керек деген ой айтылады. Бұл жерде «тоқтық» тек асқа тойғандық емес, күш-қуат, дайындық, тоқмейілсімей жинақылықты білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жортар ат» — жол жүретін, еңбекке жегілетін, алысқа шабатын сенімді серік. Ол қазақ түсінігінде қайрат пен төзімнің белгісі. «Тоқтық» — малдың әл-қуаты ғана емес, істің берік іргесі, адамның қамсыз келмеуі. Демек, образ арқылы халық «күштің көзі — күтімде, нәтиженің көзі — дайындықта» дегенді меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, бизнес сияқты істерде де орынды. Мысалы, емтиханға дайындалатын студент тақырыпты үстірт қарап шықпай, алдын ала қайталап, есептерін пысықтаса, нәтижесі де жақсы болады. Яғни, табысқа жетудің бір шарты — алдын ала толық даярлану.