Жорға мінген жолда қалады,
Жүйрік мінген қолды болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жорға мінген адам жолдың сәніне ғана ілесіп, ұзаққа шаба бермейді, ал жүйрік ат мінген адам діттеген жеріне жылдам жетіп, ісін нәтижелі аяқтайды. Астарлы мағынасы — адамда мүмкіндік пен қабілет болса, ол алға жылжиды, беделге жетеді, қолы ұзарады, яғни ісі оңға басады. Мұнда асықпайтын, орташа қарқынның емес, қарымды әрекеттің құны жоғары екені аңғарылады.
Образдар мен теңеулер
Жорға — жүрісі әсем, бірақ шабысы ширақ емес аттың бейнесі. Ол жайлылықты, әдемілікті білдіреді. Ал жүйрік — шапшаңдықтың, қуаттың, серпіннің символы. «Жолда қалады» деген тіркес мақсатқа жетпей, кейіндеп қалуды меңзейді. «Қолды болады» дегені — ырысқа, табысқа, мол мүмкіндікке ие болуды білдіреді. Яғни мақал ат мінезі арқылы адамның іс-әрекет қарқынын салыстырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал еңбекте, оқуда, бизнесте немесе мансапта қолданылады. Мысалы, екі студенттің бірі тек орташа деңгеймен шектеліп жүрсе, екіншісі жоспар құрып, күн сайын ізденіп, тіл үйреніп, қосымша дағды меңгереді. Уақыт өте сол екінші студенттің мүмкіндігі көбірек болып, жақсы жұмысқа орналасуы мүмкін. Бұл мақал адамды қарқынмен, талаппен, табандылықпен әрекет етуге үндейді.
Júırik mingen qoldy bolady.