Жол азабы - көр азабы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жол жүрудің машақаты өте ауыр екенін білдіреді. Тура мағынасында алыс сапардың шаршауы, қауіп-қатері, суық, аштық, жол қиындығы айтылады. Астарлы мағынада кез келген істің нәтижесіне жету үшін төзім, сабыр, күш-қайрат керек екенін меңзейді. Яғни алыс мақсатқа жету оңай емес, оның да өзіндік азабы болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жол азабы» — сапардың бейнеті, ал «көр азабы» — адамның ең ауыр, жан қиналар халін білдіретін бейнелі тіркес. Халық «көр» сөзін өліммен, қараңғылықпен, ең соңғы тығырықпен байланыстырып, жол қиыншысын соған теңейді. Бұл жерде әсірелеу бар: жолдың азабы өте ауыр екені әсерлі түрде көрсетілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ұзақ сапарға, көшіп-қонуға, не үлкен мақсат жолындағы қиындықтарға байланысты айтылады. Мысалы, алыс ауылға қыстың көзі қырауда жолға шыққан адам қарлы боранға ұшыраса, жұрт «Жол азабы — көр азабы» деп, сапардың ауырлығын айтады. Бұл сөз адамды жолға сақтықпен шығып, алдын ала дайындалуға үндейді.